Koolmonoxidemelders

Koolmonoxide (CO) is een zeer gevaarlijk en giftig gas dat snel in het bloed wordt opgenomen. Koolmonoxide is niet te ruiken of te zien en ontstaat bij een onvolledige verbranding, zoals bijvoorbeeld bij slecht functionerende geisers, CV-ketels en open haarden. Blootstelling aan een lage concentratie gedurende een langere periode levert klachten op zoals hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid. Een hoge concentratie gedurende een korte periode is dodelijk!

Omdat koolmonoxide door de mens niet kan worden waargenomen is het plaatsen van een koolmonoxidemelder in een woonomgeving belangrijk. Het zorgt er voor dat u en en andere aanwezigen tijdig gewaarschuwd worden wanneer er onverhoopt toch koolmonoxide vrijkomt.

Plaatsing van een koolmonoxidemelder

Het is raadzaam een koolmonoxidemelder te plaatsen op plekken waar een verhoogd risico op vrijkomende CO is. Dit kan in de buurt van een geiser, CV-ketel of andere verbrandingstoestellen zijn. U plaatst de melder dan op het plafond of op de muur 15 cm onder het plafond.

Indien de ruimte waar een verbrandingstoestel is geplaatst, geen slaapkamer of verblijfsruimte is, is het zinvol om de melder net buiten die ruimte te plaatsen, zodat bij het afgaan van de melder het alamsignaal, goed hoorbaar is. U plaatst de melder dan op de muur op ‘’hoofdhoogte’’. Hoger dan 1,50m kan, maar bevestig de melder in ieder geval nooit lager!

Er wordt nogal eens beweerd dat koolmonoxide (CO) zwaarder is dan lucht. Koolmonoxide heeft echter een lager soortelijk gewicht dan lucht. Kooldioxide (CO2) is wel aanzienlijk zwaarder.

Plaats de melder op ongeveer 2 meter van de hittebron. Zo voorkomt u een vals en nodeloos alarm en geeft de melder in een vroeg stadium een luid alarm (85 dB). Hierdoor heeft u de tijd om uzelf en anderen snel in veiligheid te brengen.

De werking van een koolmonoxidemelder

De manier van detectie van een CO-melder verschilt van die van een rookmelder. De CO-melder meet de hoeveelheid koolmonoxide en de blootstellingsduur. CO-melders zijn ontworpen om een alarmsignaal te produceren alvorens een gezonde volwassene symptomen van vergiftiging begint te ondervinden.

Tips

  • Zorg er voor dat de verbrandingstoestellen worden geïnstalleerd door een erkend installateur.
  • Laat verbrandingstoestellen jaarlijks onderhouden door een erkend installateur.
  • Zorg 24 uur per dag voor voldoende ventilatie in uw huis. Laat bijv. een raam of ventilatierooster open, zodat verbrandingsgassen van de open haard of cv-ketel goed weg kunnen.
  • Installeer een koolmonoxidemelder bij iedere mogelijk bron van koolmonoxide en bij voorkeur ook eentje in de buurt van slaapkamers, zodat een luid signaal klinkt zodra de concentratie CO wordt gedetecteerd. Als het alarm afgaat open dan ramen en deuren om frisse lucht binnen te laten en verlaat de ruimte.
  • Bel de gas- of andere brandstofleverancier op het (nood)nummer van deze leverancier.
  • In geval van het vertonen van symptonen van koolmonoxidevergiftiging zoals hoofdpijn of misselijkheid schakel medische hulp in en meld dat het waarschijnlijk om koolmonoxidevergiftiging gaat.

Onderhoud

Controleer regelmatig de goede werking van een koolmonoxidemelder volgens specificaties van de leverancier. Sommige melders moeten na een aantal jaren worden vervangen.
Tip! Zet bij plaatsing de plaatsingsdatum en de vervangdatum met watervaste stift op de voorzijde. 

Neem ieder geval de volgende maatregelen om een koolmonoxidemelder goed te laten werken:

  • Regelmatig testen.
  • Regelmatig stofzuigen om stof te verwijderen.
  • Uit de buurt van oplosmiddelen of schoonmaakmiddelen houden.
  • Vermijd het gebruik van luchtverfrisser en haarlak in de buurt van de melder.
  • De melder mag niet worden geverfd.

    De volgende stoffen kunnen de sensor beïnvloeden en foute metingen en meldingen veroorzaken: Methaan, propaan, isobutaan, isopropanol, ethyleen, benzeen, tolueen, ethylacetaat, waterstofsulfide, zwaveldioxide, op alcohol gebaseerde producten zoals verf, verdunners, oplosmiddelen, lijm, haarlak, aftershaves, parfums en sommige schoonmaakmiddelen.

Oorzaken van koolmonoxidevergiftiging

Oorzaken zijn een verkeerd geïnstalleerd of defect verbrandingstoestel, zoals een kachel, geiser, cv of combiketel. Het risico van een koolmonoxidevergiftiging wordt aanzienlijk vergroot als het toestel ook nog in een kleine, slecht geventileerde ruimte staat, zoals op een boot, in een caravan of kleine doucheruimte. En, als er geen directe afvoer van het toestel naar buiten is. Ook verkeerde stookgewoonten, bijvoorbeeld door kachels en open haarden te gebruiken als allesbranders kunnen de kans op koolmonoxide vergroten. Bij gebruik van hout of haard en kachel als allesbrander gaat vervuiling van de afvoerkanalen en schoorsteen een stuk sneller. Bij een vervuilde schoorsteen komen verbrandingsgassen ook in het huis terecht.

Symptomen van koolmonoxidevergifiting

Een te hoge koolmonoxide concentratie is schadelijk voor uw gezondheid en kan zelfs dodelijk zijn. De duur dat men wordt blootgesteld aan koolmonoxide is van invloed op de eventuele gevolgen. Een vroegtijdige detectie en alarmering zorgt ervoor dat u geen koolmonoxidevergiftiging oploopt. Blootstelling aan een hoge concentratie koolmonoxide gedurende een korte periode zal de dezelfde symptomen veroorzaken als een lagere concentratie gedurende een langere periode. In veel bekende gevallen van koolmonoxidevergiftiging zijn slachtoffers er zich van bewust dat ze niet in orde zijn. Door desorientatie en een versuft gevoel zijn mensen echter niet in staat om zichzelf te redden. In veel gevallen worden jonge kinderen en huisdieren het eerst getroffen. Het volgende schema laat het effect zien op mensen wanneer zij worden blootgesteld aan verschillende concentraties koolmonoxide.


De effecten van blootstelling aan koolmonoxide

A = Concentratie van koolmonoxide (CO) (ppm*)

B = Inademingstijd en symptomen die zullen volgen in de lucht  

       

A

B

35

De maximale toelaatbare concentratie voor ononderbroken

blootstelling in een periode van 8 uur volgens de OSHA**

150

Lichte hoofdpijn na 1.5 uur

200

Lichte hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid, misselijkheid

na 2-3 uur.

400

Frontale hoofdpijn binnen 1-2 uur, levensbedreigend na 3 uur

800

Duizeligheid, misselijkheid en stuiptrekkingen binnen 45 minuten.

Bewusteloosheid binnen 2 uur. Overlijden in 2 à 3 uur.

1600

Hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid binnen 20 minuten.

Overlijden binnen 1 uur.

3200

Hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid binnen 5-10 minuten.

Overlijden binnen 25-30 minuten.

6400

Hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid binnen 1-2 minuten.

Overlijden binnen 10-15 minuten.

12.800

Overlijden binnen 1-3 minuten




* parts per million (CO deeltjes per miljoen zuurstofdeeltjes)

** Occupational Safety & Health Association

Zie ook de site van Brandweer Nederland over de gevaren van koolmonoxide en de nut en noodzaak van koolmonoxidemelders.

http://www.brandweer.nl/brandveiligheid/veilig_wonen/koolmonoxide